sekonder polisitemi ne demek?

Sekonder Polisitemi

Sekonder polisitemi, kemik iliğinin aşırı miktarda kırmızı kan hücresi (eritrosit) üretmesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Ancak, primer polisitemiden farklı olarak, sekonder polisiteminin altında yatan başka bir neden vardır. Yani, kemik iliği kendi başına değil, vücuttaki başka bir soruna yanıt olarak fazla eritrosit üretir.

Nedenleri:

  • Kronik Hipoksi (Düşük Oksijen Seviyesi): En sık görülen nedenlerden biridir.
  • Eritropoietin (EPO) Üretimini Artıran Durumlar:
    • Böbrek hastalıkları (özellikle böbrek tümörleri veya kistleri)
    • Bazı karaciğer tümörleri
    • Androjen kullanımı
  • Diğer Nedenler:
    • Sigara içmek
    • Karbonmonoksit zehirlenmesi
    • Bazı nadir tümörler

Belirtileri:

Sekonder polisiteminin belirtileri, altta yatan nedene ve polisiteminin şiddetine bağlı olarak değişebilir. Bazı kişilerde hiçbir belirti görülmeyebilirken, diğerlerinde şu belirtiler ortaya çıkabilir:

  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Yorgunluk
  • Nefes darlığı
  • Ciltte kızarıklık veya morarma
  • Bulanık görme
  • Kaşıntı
  • Burun kanaması
  • Splenomegali (Dalak büyümesi)

Tanı:

Sekonder polisitemi tanısı, genellikle kan testleri ile konulur. Özellikle hemoglobin ve hematokrit değerlerinin yüksek olması önemlidir. Ayrıca, altta yatan nedeni belirlemek için ek testler (örneğin, akciğer fonksiyon testleri, böbrek ultrasonu, EPO seviyesi ölçümü) yapılabilir.

Tedavi:

Tedavi, sekonder polisiteminin altında yatan nedene yöneliktir. Örneğin, kronik hipoksiye bağlı polisitemi durumunda, oksijen tedavisi verilebilir. Böbrek tümörü gibi EPO üretimini artıran bir durum varsa, tümörün cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Bazı durumlarda, kanın inceltilmesi için flebotomi (kan alma) işlemi de uygulanabilir.